Công tác hòa giải ở cơ sở luôn đóng vai trò là "lá chắn" giữ gìn an ninh trật tự, thắt chặt tình làng nghĩa xóm. Với 10 điểm mới dưới đây, hoạt động hòa giải sẽ ngày càng linh hoạt, bảo mật và hiệu quả hơn:
1. Tôn trọng quyền tự quyết tối đa
Việc hòa giải chỉ được tiến hành khi tất cả các bên tranh chấp đều đồng ý. Sự đồng thuận này có thể xuất phát từ yêu cầu tự nguyện của các bên, hoặc từ đề xuất của hòa giải viên, cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.
2. Linh hoạt với hình thức hòa giải trực tuyến
Bên cạnh phương thức truyền thống, luật mới cho phép hoạt động hòa giải được thực hiện trực tuyến (online) hoặc kết hợp cả hai hình thức trực tiếp - trực tuyến. Quy định này giúp giải quyết nhanh chóng các vụ việc khi các bên không thể gặp mặt trực tiếp.
3. Nghiêm cấm tự ý ghi âm, ghi hình để bảo mật
Để bảo vệ quyền riêng tư và thông tin bí mật của các bên, luật quy định nghiêm cấm việc tự ý ghi âm, ghi hình trong quá trình hòa giải. Ngoại trừ trường hợp các bên có thỏa thuận trước hoặc pháp luật có quy định khác.
4. Nâng cao tiêu chuẩn của hòa giải viên
Các điều kiện về nơi cư trú, năng lực hành vi dân sự, phẩm chất đạo đức, uy tín, cũng như sự hiểu biết pháp luật của hòa giải viên được quy định cụ thể, chặt chẽ hơn. Luật cũng bổ sung rõ ràng các trường hợp không đủ tiêu chuẩn làm hòa giải viên.
5. Áp dụng công nghệ vào việc bầu cử
Bổ sung hình thức biểu quyết trực tuyến khi bầu hòa giải viên. Điều này giúp đa dạng hóa phương thức bầu chọn, phù hợp với xu thế chuyển đổi số và tạo điều kiện cho người dân tham gia dễ dàng hơn.
6. Cơ chế chỉ định hòa giải viên trong trường hợp đặc biệt
Đối với các trường hợp đặc biệt theo quy định của pháp luật, khi không thể kiện toàn tổ hòa giải bằng thủ tục bầu cử thông thường, cơ quan chức năng được phép chỉ định hòa giải viên để đảm bảo công tác hòa giải không bị gián đoạn.
7. Cơ chế bảo đảm an ninh, trật tự cho hòa giải viên
Khi nhận thấy có nguy cơ xảy ra bạo lực hoặc mất an ninh trật tự công cộng tại nơi hòa giải, hòa giải viên có quyền đề nghị UBND cấp xã hoặc Công an cấp xã can thiệp, hỗ trợ kịp thời để bảo vệ an toàn cho các bên.
8. Ghi nhận xứng đáng thù lao cho người được mời tham gia
Những người được mời trực tiếp tham gia vào vụ việc hòa giải (như các chuyên gia, người có uy tín, người có chuyên môn...) sẽ được hưởng thù lao theo vụ việc và nhận các khoản hỗ trợ khác theo đúng quy định của pháp luật.
9. Công nhận kết quả hòa giải dạng "Thông điệp dữ liệu"
Đón đầu xu hướng số hóa, văn bản ghi nhận kết quả hòa giải đáp ứng đủ các quy định về giao dịch điện tử sẽ được công nhận là thông điệp dữ liệu hợp pháp, có giá trị như văn bản giấy.
10. Tòa án công nhận kết quả hòa giải thành
Sau khi hòa giải thành công, các bên có quyền nộp đơn yêu cầu Tòa án nhân dân có thẩm quyền ra quyết định công nhận kết quả hòa giải thành theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự, giúp tăng tính ràng buộc pháp lý của cam kết.
